Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE

Pages

Classic Header

{fbt_classic_header}

Breaking News

latest

Και ο καλός ο ταξιδιώτης, στη φουρτούνα (των εφοπλιστών και της Π.Ν.Ο) φαίνεται!..γραφει ο Παναγιώτης Χ. Πρασσάς

Μπορεί να έχουμε έρθει όλοι με διαφορετικά καράβια,  αλλά είμαστε όλοι στην ίδια βάρκα τώρα. Martin Luther King  http://www....


Μπορεί να έχουμε έρθει όλοι με διαφορετικά καράβια, 
αλλά είμαστε όλοι στην ίδια βάρκα τώρα.



Χαίρετε!


Σήμερα θα σας κουράσω… λιγότερο, αναλύοντας ένα ζήτημα που αφορά όλους τους Τηνιακούς, τους νησιώτες, αλλά και τους εκατομμύρια επισκέπτες των νησιών. Με αφορμή δύο δημοσιεύσεις του tinianews, μία για το αίτημα των πλοιοκτητών για παράταση κατά 4 μήνες του δίμηνου δεξαμενισμού των πλοίων και μία για την 48ωρη απεργία της Π.Ν.Ο, θα παρουσιάσουμε τις δύο απόψεις για το τρικυμιώδες παρελθόν, το ύποπτο παρόν και το αβέβαιο μέλλον της ναυτιλίας σε μια κατεξοχήν νησιωτική χώρα όπως η Ελλάδα. Θα εξετάσουμε τη συμπεριφορά κυρίως των πλοιοκτητών, αλλά και των ναυτικών. Και δε μιλάω για την… ποντοπόρο ναυτιλία ή για τον ελληνικό εμπορικό στόλο που «…είναι ο πρώτος στον κόσμο…» ούτε για το περίκλειο «μέγα της θαλάσσης κράτος» και άλλα τέτοια όμορφα, πλην όμως αδιάφορα για τον μέσο νησιώτη. Αναφέρομαι στα επιβατηγά/οχηματαγωγά πλοία και ειδικά όσα μας κάνουν την τιμή -με το αζημίωτο ασφαλώς- να ρεμετζάρουν στο ημιτελές λιμάνι της Τήνου μας, που σε λίγο θα πρέπει να ονομαστεί επίσημα «γεφύρι της Άρτας»! Το παλιό τροπάριο με τη γραμμή λ.χ. Άνδρος – Τήνος – Μύκονος να είναι η πιο προσοδοφόρα στη Μεσόγειο πλέον μπάζει νερά. Κάποτε οι «τοπικιστές» Ανδριώτες δεν έχαναν ευκαιρία να επισκεφτούν το δροσερό νησί τους, οι κάθε λογής θρησκευόμενοι (αλλά και θρησκόληπτοι) το πανέμορφο δικό μας και οι κάθε λογής –σκέτο- την παραδεισένια Μύκονο. Σήμερα, ο κόσμος έχει λιγότερη διάθεση (και χρήμα) για ταξίδια και τα (πολλά) καράβια συχνά πηγαινοέρχονται μισοάδεια. Θα εξετάσουμε το θέμα από την πλευρά –κυρίως- των μονίμων κατοίκων και όχι από την οπτική των επισκεπτών (των οποίων το ρόλο καθόλου δεν υποτιμάμε) καθώς κάτι τέτοιο θα απαιτούσε… δύο άρθρα!

Προσφορά πρώτη: Η άποψη των εφοπλιστών. 

«Είμαστε ένα από τα ελάχιστα υγιή κομμάτια της ελληνικής οικονομίας. Προσφέρουμε δουλειά σε χιλιάδες οικογένειες και μετακίνηση σε εκατομμύρια άλλες, ενώ παράλληλα δίνουμε δουλειά και σε διαφόρους άλλους παρατρεχάμενους (ταξιδιωτικοί πράκτορες, γραφεία ταξιδιών, καβοδέτες κ.λπ.). Λαμβάνουμε άδεια από το κράτος (στο οποίο ανήκουν τα κατά τόπους… πέλαγα) για να παρέχουμε τις ναυτικές μας υπηρεσίες, μην ξεχνάμε όμως ότι ζούμε σε μια κοινωνία καπιταλιστική, σε μια αγορά (νεο)φιλελεύθερη. Συνεπώς οι τιμές των εισιτηρίων και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών εξαρτώνται άμεσα από τους νόμους της αγοράς και της ζήτησης. Όπου κι όταν έχει ψωμί (ή μάλλον παντεσπάνι) ασχολούμαστε σφόδρα˙ όπου κι όταν δεν έχει, κάνουμε τους κινέζους (σαν αυτούς της C.O.S.C.O που αγόρασαν κοψοχρονιά τον Ο.Λ.Π, μην ξεχνιόμαστε!)» 

Και οι ναυτικοί: «Το κράτος και η εργοδοσία επιτίθενται και πλήττουν τα εργασιακά και ασφαλιστικά μας δικαιώματα περισσότερο από ποτέ! Στερούμαστε σπίτι και φυσιολογική ζωή για το κάτι παραπάνω, αλλά τώρα καλούμαστε να απολέσουμε μέρος αυτών λόγω μνημονίων 1, 2 και3! Το καλοκαιράκι, βέβαια, δεν πολυπηγαίνουμε κόντρα, γιατί τα βαπόρια γεμάτα πάνε - γεμάτα έρχονται και το αφεντικό δαγκώνει, αλλά το χειμώνα θα πέσει απεργία επαναλαμβανόμενη τόση, που θα ξεχάσουμε τη μυρωδιά της αλμύρας»


Προσφορά δεύτερη: Μία λίγο πιο… αιρετική άποψη.
Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο αριθμό κατοικημένων νησιών από τις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι τιμές όμως των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων είναι πολύ υψηλότερες από τις αντίστοιχες για τις χερσαίες συγκοινωνίες ανάλογων αποστάσεων. Στοιχεία για την επιβατική κίνηση  (2011) δείχνουν μείωση της επιβατικής κίνησης έως 15%, αποτυπώνοντας τόσο τις δυσκολίες στις μετακινήσεις των νησιωτών όσο και τα πρόσθετα προβλήματα για τις τοπικές επιχειρήσεις των νησιών. Έχουμε και λέμε:

1. Η κοινωνία μας είναι καπιταλιστική (καλώς ή κακώς), αλλά η μετακίνηση ανθρώπων και αγαθών θα έπρεπε να αποτελεί αδιαπραγμάτευτο κοινωνικό αγαθό, προσβάσιμο από όλους όσο και όποτε το έχουν ανάγκη. Δεν είναι δυνατόν σε μια νησιωτική χώρα να χρειάζεται μια οικογένεια μισό μισθό (εννοώ μεταμνημονιακό μισθό) για να μεταβεί με το όχημά της στην Αθήνα, η οποία είναι απαραίτητη στους νησιώτες, χωρίς οι ίδιοι να ευθύνονται γι’ αυτό. Να θυμίσουμε ότι η Τήνος, όπως και τα περισσότερα νησιά, συνδέεται μόνον ακτοπλοϊκά με οποιοδήποτε άλλο μέρος. Σιδηρόδρομος, λεωφορείο, αυτοκίνητο και αεροπλάνο δεν αποτελούν επιλογές μετακίνησης, όπως στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τα βαπόρια έχουν το μονοπώλιο και το εκμεταλλεύονται με… μαεστρία! Πριν δύο χρόνια ταξίδεψα άνοιξη από Τήνο για Ραφήνα με καράβι που ναυπηγήθηκε πριν τη… Χούντα (διάρκεια ταξιδιού 4 ώρες, απόσταση περ. 64 ν. μίλια) και αμέσως μετά από Πειραιά για Ηράκλειο με ένα… πλωτό –γρήγορο- παλάτι (διάρκεια ταξιδίου 5,5 ώρες, απόσταση περ. 174 ν. μίλια). Για το πρώτο ταξίδι πλήρωσα €23 ενώ για το δεύτερο €19(!)

2. Για όσους δεν το γνωρίζουν, υπάρχει ο όρος του ευρωπαϊκού μεταφορικού ισοδύναμου. Τι είναι όμως το μεταφορικό ισοδύναμο και γιατί αφορά τους νησιώτες; Το μεταφορικό ισοδύναμο (βάσει κοινοτικής οδηγίας, 2006) ορίζει την ισοδυναμία των μέσων μεταφοράς στα νησιά και τη στεριά σχετικά με το χιλιομετρικό κόστος, καθώς και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της υπηρεσίας που αυτά παρέχουν: η συχνότητα, η ταχύτητα, η μεταφορική ικανότητα, η περιβαλλοντική φιλικότητα κ.ά. Η δημόσια επιδότηση της διαφοράς κόστους που προκύπτει από την εφαρμογή του μεταφορικού ισοδύναμου στον επιβατικό ακτοπλοϊκό ναύλο βάσει του επιβατικού κομίστρου χερσαίας μεταφοράς ίσης απόστασης, είναι ήδη αποδεκτή από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς εδώ και 30 χρόνια η Γαλλία εφαρμόζει το μεταφορικό ισοδύναμο στην Κορσική, με ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα. Γιατί δεν εφαρμόζεται και στην Ελλάδα όπως τόσες και τόσες άλλες κοινοτικές οδηγίες;

3. Οι πλοιοκτήτες -τουλάχιστον στις δικές μας γραμμές- παρέχουν κατά βάση μέτριες υπηρεσίες: 

-Παλαιά σκαριά (30 ή 40 ετών), ελαφρώς ρετουσαρισμένα με φτιασιδώματα σε… όσα βλέπει η πεθερά, με κάποιες εξαιρέσεις νεότερων -όμορφων ομολογουμένως- σκαφών˙ όμως, επειδή τα πλοία αυτά είναι κατά τι νεότερα –δηλ. 15 ετών- δικαιούνται να ανεβάζουν την τιμή των εισιτηρίων, πράγμα το οποίο κατά κόρον πράττουν. 
-Ταχύτητες που μετά βίας φτάνουν τους 20 κόμβους. Κατά δε τους χειμερινούς μήνες τα πλοία πλέουν με ακόμη λιγότερους κόμβους με (προφανή) σκοπό την εξοικονόμηση καυσίμου, η οποία όμως δε συνοδεύεται από… εξοικονόμηση εισιτηρίου. Επίσης, παρατηρήθηκε το φαινόμενο-κοροϊδία να αντικαθίσταται το χειμώνα σύγχρονο πλοίο υψηλότερων κόμβων που πήγε για δεξαμενισμό, από άλλο παλιό, συμβατικό που χρειαζόταν τουλάχιστον 1,5 ώρα επιπλέον για να φτάσει στον Πειραιά. Το… λογιστήριο αποφάσισε να αφήσει την τιμή του ναύλου ίδια(!). 
-Ατυχήματα και μηχανικές βλάβες καθόλου σπάνια, απόρροια ίσως του ανταγωνισμού (ποιος θα φτάσει πρώτος), αλλά και της παλαιότητας. 
-Παροχές εντός του πλοίου: λίγες και ακριβές (π.χ. σάντουιτς που στη στεριά κοστίζει €2,50, εν πλω κοστολογείται €4,40, ο καφές παραμένει «βαπορίσιος», δηλαδή ασύλληπτα ακριβός και ασύλληπτα κακός γευστικά), ενώ οι περιβόητες πλαστικές καρέκλες λύνουν το πρόβλημα της έλλειψης καθισμάτων κατά τους θερινούς μήνες, όταν με τη δικαιολογία του ανοιχτού καταστρώματος, εκδίδονται εκατοντάδες περισσότερα εισιτήρια. 


Αποτέλεσμα: ταλαιπωρία για επιβάτες/πλήρωμα και καθυστερήσεις.
4. Τους θερινούς μήνες ο κόσμος συχνά δε βρίσκει (ή μάλλον δεν έβρισκε) εισιτήριο για να ταξιδέψει, παρά την αυξανόμενη προσφορά σκαφών. Το χειμώνα οι ανάγκες είναι ασφαλώς λιγότερες, αλλά η αδιαφορία των εταιρειών είναι απείρως μεγαλύτερη από τις μειωμένες αυτές ανάγκες. Το χειμώνα που μετακινούνται κυρίως οι ίδιοι οι νησιώτες και εν πάση περιπτώσει μόνιμοι κάτοικοι των νησιών ή επαγγελματίες και αντιπρόσωποι, τα 5-7 καράβια του καλοκαιριού γίνονται 2 ή και 1. Δηλαδή, ταλαιπωρούνται οι λίγοι, αλλά σταθεροί ταξιδιώτες στους οποίους οι εταιρείες όφειλαν λίγο περισσότερο σεβασμό. Λύσεις υπάρχουν, αλλά δεν υπάρχει βούληση: Θα μπορούσαν να εκδίδονται εισιτήρια διαρκείας (ετήσια) με ένα ποσό εφάπαξ ή κάποια έκπτωση για αγορά μαζικών «open» εισιτηρίων ή 1 εισιτήριο δώρο για κάθε 5 που αγοράζονται εντός του έτους ή μια μόνιμη έκπτωση σε μόνιμα μετακινούμενους για επαγγελματικούς λόγους ή για λόγους υγείας/σπουδών. Δεν υπάρχει καμία τέτοια μέριμνα από τις εταιρείες. Ακόμη και η στρατιωτική έκπτωση καταργήθηκε, λες και οι Κυκλαδίτες φαντάροι είναι όλοι εύρωστοι! Η όποια εκπτωτική πολιτική επαφίεται στις καλές προθέσεις των κατά τόπους ναυτικών πρακτόρων, κινείται όμως στα όρια του νόμου. Άλλωστε, οι πράκτορες βρίσκονται ασφαλώς σε αμηχανία: ενώ είναι εμφανές ότι κατανοούν το αδιέξοδο της οικονομικής πολιτικής των πλοιοκτητών, δεν παύουν να πληρώνονται με ποσοστά επί των πωλήσεων, άρα πρακτικά, οι τυχόν εκπτώσεις μειώνουν και τα δικά τους κέρδη. Πρόσφατα, όπως αναφέρθηκε, ζητήθηκε (και ευτυχώς απορρίφθηκε) από το αρμόδιο υπουργείο να παραταθεί από τους 2 στους 4 μήνες ο δεξαμενισμός. Όλοι γνωρίζουμε ότι για ένα σκάφος το πολύ ένας μήνας αρκεί ώστε να είναι πλήρως αξιόπλοο, αν δεν έχει κάποια σημαντική βλάβη. Οι –ήδη πολλοί- δύο μήνες αποτελούν τέχνασμα για να μειώνονται οι οικονομικές ζημιές των εταιρειών κατά τους «άνυδρους» χειμερινούς μήνες. Με την απαίτηση για τετράμηνο διάλειμμα, δεν κρατήθηκαν ούτε τα προσχήματα: Υπερκέρδος και μόνο υπερκέρδος ή στη χειρότερη… «απλό» κέρδος!  
5. Άφησα για το τέλος τους ναυτικούς. Δεν έχουν τα υπερκέρδη και τα μεγαλοσυμφέροντα των αφεντικών τους ούτε έχω τις ίδιες απαιτήσεις κατανόησης από αυτούς, καθώς συνήθως αποτελούν και οι ίδιοι θύματα της εργοδοσίας. Πλην όμως, και με όλο το σεβασμό στο ιερό επάγγελμα του ανθρώπου της θάλασσας, έχω προσωπικά ένα παράπονο: οι κινητοποιήσεις των ναυτικών γίνονται σε χρόνο και με μεθόδους τουλάχιστον ύποπτα. Εννοώ ότι όπως τα απαγορευτικά δένουν τα βαπόρια για ψύλλου πήδημα το χειμώνα, έτσι και αυτοί κατά την ίδια περίοδο, από Νοέμβρη μέχρι Μάρτη απεργούν. Τελευταία μάλιστα, με το «σύστημα» των επαναλαμβανόμενων απεργιών -το οποίο κάθε άλλο παρά έντιμο είναι- προκαλούν τεράστια προβλήματα ανατρέποντας οικογενειακούς προγραμματισμούς και υποχρεώσεις. Αυτά δεν έχουν ως επίκεντρο μόνο τη διασκέδαση: ίσως είναι ζήτημα υγείας, μπορεί να ορκίζεται το καμάρι μας, μπορεί να ψυχομαχάει ένας συγγενής μας, μπορεί να παντρεύεται ένας παιδικός μας φίλος. Και εγώ λείπω, όχι απλά γιατί κάποιος απεργεί, αλλά γιατί το έφερε η μοίρα μου να γεννηθώ νησιώτης, γιατί το αμάξι μου δεν μπαίνει στη θάλασσα, γιατί δε με ειδοποίησαν έγκαιρα οι απεργοί να φύγω μια ώρα αρχύτερα. Θα μου πείτε αυτό είναι το «νόημα της απεργίας»! Ο.Κ, αλλά είναι άδικο το «νόημα» αυτό να το βιώνουν στο πετσί τους μόνο λίγοι άνθρωποι σε επίπεδο χώρας και μάλιστα αυτοί που ελάχιστη σχέση έχουν με την εργοδοσία των απεργών. Με τους ναυτικούς βρισκόμαστε στην ίδια όχθη˙ όμως με τις πράξεις τους μάλλον ευεργετούν τα αφεντικά τους, αφού μες στο καταχείμωνο, που τα καράβια πηγαινοέρχονται μισοάδεια, τούς είναι τουλάχιστον καλόβολο να απεργούν τα πληρώματά τους: Τα καράβια δεν κινούνται ώστε να καίνε καύσιμα, δεν πληρώνονται τα μεροκάματα των απεργών ούτε και οι ασφαλιστικές εισφορές τους. Λοιπόν, τι λέτε; Ποιον ευνοούν αυτές οι κινητοποιήσεις; Είναι ευχάριστη ή δυσάρεστη η απεργία για τον εφοπλιστή Νοέμβρη μήνα; Ποιος στ’ αλήθεια πλήττεται όταν τα εκατομμύρια των θερινών τουριστών κοιτάζουν τα δεμένα καράβια από την τηλεόραση και συμπεραίνουν ότι δικαίως τα νησιά μας είναι σχεδόν ακατοίκητα μετά τον Οκτώβρη; Μάλλον στοχοποιούνται οι λίγες χιλιάδες των μονίμων κατοίκων που δυσκολεύει η ζωή τους. Μου θυμίζουν τα χειμερινά απαγορευτικά με 5 μποφόρ, όταν το καλοκαίρι -με τα γεμάτα καταστρώματα- έχουμε όλοι ταξιδέψει και με 8! Πάντως, θα αλλάξω στο λεπτό γνώμη αν δω μια (επαναλαμβανόμενη) απεργία 10 με 20 Αυγούστου…
Συνοψίζοντας:
Οι ευθύνες των ναυτιλιακών εταιρειών για την ταλαιπωρία και την αδικία που υφίστανται νησιώτες και επισκέπτες είναι τεράστιες. Η ψυχρή επαγγελματικότητα που τις χαρακτηρίζει και η αδυναμία για κέρδη και μόνον κέρδη αδικεί την ίδια την καρδιά των επιχειρηματικών ενδιαφερόντων της, τους κατοίκους των νησιών και τα νησιά τα ίδια. Νησιά χάρη στα οποία θησαυρίζουν (ή μήπως θησαύριζαν;) κάθε καλοκαίρι. Ο επισκέπτης θα πληρώσει το εισιτήριο πανάκριβα, θα ανεχθεί την πλαστική καρέκλα που το θυμίζει το χωριό του στα 80’s, θα πληρώσει την κατεψυγμένη τυρόπιτα €2,5 και ίσως δε θα του κακοφανεί στο συνολικό προϋπολογισμό των διακοπών του. Από την άλλη ο «μόνιμος πελάτης» των εταιρειών (δηλ. ο μόνιμος κάτοικος των νησιών), έχει δικαίωμα και υποχρέωση να απαιτήσει περισσότερα, όπως κάθε πελάτης χονδρικής σε σχέση με τον αντίστοιχο λιανικής. Ας το δουν έτσι οι εφοπλιστές! Αφού δεν το βλέπουν συναισθηματικά, ηθικά ή με κοινωνική υπευθυνότητα, ας το δουν επαγγελματικά-εμπορικά πριν είναι αργά για όλους˙ μακροπρόθεσμα μόνο να κερδίσουν έχουν από ευχαριστημένους πελάτες!  
Όσο για τους εργάτες της θάλασσας θα είχα την ευγενή απαίτηση να είναι λίγο πιο ευαισθητοποιημένοι κοινωνικά. Σε εποχές οικονομικών δυσκολιών και οριακών κοινωνικών καταστάσεων, παραμένουν καλύτερα αμειβόμενοι από την πλειονότητα των εργαζομένων. Με όλο το σέβας στις συρρικνούμενες αποδοχές τους και στις ασφαλιστικές τους περικοπές που στο κάτω-κάτω αποτελούν πολιτικές αποφάσεις. Θα περίμενα, εν τέλει, να είναι κομματάκι πιο πρόθυμοι να συνεργαστούν αρμονικά με αυτούς που… συνταξιδεύουν συνήθως, δηλ. με το νησιωτικό κόσμο και όχι να δημιουργούν περισσότερα προβλήματα στον κόσμο αυτόν από ό,τι στα «ανάλγητα αφεντικά» τους! Ναυτικά μιλώντας: να πλεύσουν κόντρα στο ρέμα και όχι… χύμα στο κύμα!

Υ.Γ: Αν κάποιοι από εσάς διάβασαν μέσα από τα λόγια μου τις δικές τους αγωνίες ή και τη δική τους αγανάκτηση, τότε νιώθω ότι βρισκόμαστε σε καλό δρόμο. Ήδη φέτος –δεν το παραγνωρίζω- άρχισαν οι πρώτες προσφορές και εκπτώσεις, όχι όμως επειδή μας λυπήθηκαν ή κάμφθηκαν από το σκληρό αγώνα μας˙ αλλά επειδή οι επιβάτες  ήταν λιγότεροι, ο ανταγωνισμός ήταν τεράστιος και τα κέρδη(;) πενιχρά. Θα ήθελα να ανοίξουμε μια κουβέντα για τη δράση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μόνιμα αποτελέσματα. Υπάρχουν παραδείγματα (Κρήτη, Λέσβος-Χίος και αλλού) μαζικής (αντι)δράσης θεσμικών παραγόντων (Δήμοι κ.λπ.), επιχειρηματιών και ομάδων πολιτών που άλλαξαν το ρου της ναυτιλιακής ιστορίας του τόπου τους. Κοινωνίες που κέρδισαν, με δίκαιο και δυναμικό αγώνα, αξιοπρεπέστερες συνθήκες μεταφοράς. Και δε μιλάω μόνο για τις τιμές των εισιτηρίων˙ εννοώ επίσης τη συνέπεια, την αξιοπιστία και την κοινωνική υπευθυνότητα.


Υ.Γ II: Μία μικρή τρύπα μπορεί να βουλιάξει ένα μεγάλο καράβι. - Αγγλική παροιμία

Επιμέλεια Κειμένου
Παναγιώτης Χ. Πρασσάς